Αξίωση συμμετοχής στα αποκτήματα: η 21/2026 απόφαση του Μονομελούς Πρωτοδικείου Νάξου

Με την 21/2026 απόφαση του Μονομελούς Πρωτοδικείου Νάξου (Διαδικασία Οικογενειακών Διαφορών), απορρίφθηκε αγωγή αξίωσης συμμετοχής στα αποκτήματα εις βάρος εντολέα μας με αντικείμενο που υπερέβαινε τα 3.400.000,00 ευρώ. Η υπόθεση παρουσιάζει ιδιαίτερο νομικό ενδιαφέρον ως προς την εφαρμογή των κανόνων του Ιδιωτικού Διεθνούς Δικαίου, τη διαδικασία αναγνώρισης αλλοδαπού δεδικασμένου και τη συμπλήρωση της διετούς παραγραφής.

Ιστορικό της υπόθεσης

Η ενάγουσα, μόνιμη κάτοικος Δανίας, άσκησε αγωγή κατά του πρώην συζύγου της (εντολέα μας), μόνιμου κατοίκου Σαντορίνης, διεκδικώντας ποσοστό 62,42% επί της περιουσιακής επαύξησης που σημειώθηκε κατά τη διάρκεια του γάμου τους. Η αξίωση αφορούσε κυρίως την ανέγερση και λειτουργία πολυτελούς ξενοδοχειακής μονάδας στη Σαντορίνη. Η πλευρά της ενάγουσας υποστήριξε ότι η συμβολή της στην απόκτηση των εν λόγω περιουσιακών στοιχείων ήταν καθοριστική και υπερέβαινε το νόμιμο μαχητό τεκμήριο του 1/3, λόγω άμεσης οικονομικής της συνεισφοράς και παροχής υπηρεσιών στον κοινό οίκο.

Η ένσταση παραγραφής και οι ισχυρισμοί των διαδίκων

Η πλευρά μας προέβαλε ένσταση παραγραφής της αξίωσης, σύμφωνα με τη διάταξη του άρθρου 1401 εδ. γ’ του Αστικού Κώδικα, η οποία προβλέπει ότι η αξίωση για τη συμμετοχή στα αποκτήματα παραγράφεται δύο χρόνια μετά τη λύση ή την ακύρωση του γάμου. Κατά τους ισχυρισμούς μας, η απόφαση περί λύσης του γάμου, η οποία εξεδόθη από το Οικογενειακό Δικαστήριοτης Κοπεγχάγης στις 15.12.2021, κατέστη αμετάκλητη αναδρομικά από την ημέρα που εκδόθηκε, διότι δεν ασκήθηκε έφεση εντός τεσσάρων εβδομάδων, κατά τα όσα προβλέπει το Δανέζικο Οικογενειακό Δίκαιο.

Η πλευρά της αντιδίκου επιχείρησε να αντικρούσει την ένσταση παραγραφής, ισχυριζόμενη ότι η αγωγή, η οποία κατατέθηκε και επιδόθηκε στις 08.01.2024, ασκήθηκε εμπρόθεσμα. Συγκεκριμένα, η ενάγουσα υποστήριξε ότι ο γάμος λύθηκε αμετάκλητα στις 14.01.2022 (και όχι στις 15.12.2021), επικαλούμενη σχετική βεβαίωση γραμματέα του Πρωτοδικείου της Κοπεγχάγης. Κατά τους ισχυρισμούς της αντιδίκου, η διετής προθεσμία του άρθρου 1401 εδ. γ’ του Αστικού Κώδικα δεν είχε συμπληρωθεί, καθώς το αμετάκλητο της αλλοδαπής απόφασης επήλθε σε χρόνο μεταγενέστερο της έκδοσής της.

Η εφαρμογή του αλλοδαπού δικαίου και η κρίση του Δικαστηρίου

Το Δικαστήριο, προκειμένου να κρίνει τη βασιμότητα της ένστασης παραγραφής, προσέφυγε στις διατάξεις του Ιδιωτικού Διεθνούς Δικαίου και του Κανονισμού (ΕΕ) 2019/1111 (Βρυξέλλες ΙΙ β), αναφορικά με την αναγνώριση αποφάσεων κρατών-μελών σε γαμικές διαφορές.

Για την ερμηνεία του ουσιαστικού δικαίου της Δανίας, το Δικαστήριο έλαβε υπόψη γνωμοδότηση που συντάχθηκε μετά από πρωτοβουλία μας από το Ελληνικό Ινστιτούτο Διεθνούς και Αλλοδαπού Δικαίου (ΕΙΔΑΔ). Η γνωμοδότηση αυτή επιβεβαίωσε τους ισχυρισμούς μας ότι, σύμφωνα με το δανέζικο δίκαιο, η απόφαση διαζυγίου καθίσταται αμετάκλητη (res judicata) αναδρομικά από την ημερομηνία έκδοσής της, εφόσον δεν ασκηθεί έφεση εντός τεσσάρων εβδομάδων.

Το Μονομελές Πρωτοδικείο Νάξου δέχθηκε ότι, ελλείψει άσκησης ενδίκων μέσων, η απόφαση κατέστη αμετάκλητη στη Δανία με αναδρομική ισχύ από την ημερομηνία έκδοσής της, ήτοι στις 15.12.2021 και πως η βεβαίωση που προσκόμισε η ενάγουσα από τον γραμματέα του Πρωτοδικείου της Κοπεγχάγης με ημερομηνία 14.01.2022 αφορούσε απλώς την πιστοποίηση του γεγονότος ότι δεν ασκήθηκε έφεση και δεν επηρέαζε το αμετάκλητο της λύσης του γάμου.

Ως εκ τούτου, το Δικαστήριο έκρινε ότι, με δεδομένο ότι ο γάμος λύθηκε αμετάκλητα στις 15.12.2021, η διετής παραγραφή συμπληρώθηκε στις 15.12.2023. Με δεδομένο ότι η αγωγή επιδόθηκε στον εντολέα μας στις 08.01.2024, το Δικαστήριο έκανε δεκτή την ένσταση παραγραφής και απέρριψε την αγωγή. 

Η απόφαση αυτή επιβεβαιώνει τη σημασία της ορθής επίκλησης και ερμηνείας του αλλοδαπού δικαίου σε διασυνοριακές οικογενειακές διαφορές, καθώς και τον καθοριστικό ρόλο των δικονομικών προθεσμιών στην προστασία των δικαιωμάτων του εναγομένου.