Εργατικό ατύχημα και όρια της υποχρέωσης αποζημίωσης από τον εργοδότη: Η 655/2026 απόφαση του Μονομελούς Πρωτοδικείου Αθηνών

Με την υπ’ αριθμό 655/2026 απόφασή του (Ειδική Διαδικασία Εργατικών Διαφορών), το Μονομελές Πρωτοδικείο Αθηνών απέρριψε στο σύνολό της αγωγή που ασκήθηκε εις βάρος της εταιρείας – εντολέως μας. Το Δικαστήριο προέβη σε ορθή ερμηνεία και εφαρμογή των διατάξεων της Εργατικής Νομοθεσίας και του Αστικού Κώδικα, οριοθετώντας στενά την εργοδοτική υποχρέωση πρόνοιας και την αδικοπρακτική ευθύνη της επιχείρησης για ατυχήματα που λαμβάνουν χώρα εκτός της σφαίρας εποπτείας της και μετά τη λήξη του ωραρίου.

Ιστορικό της Υπόθεσης: Ο ενάγων εργαζόταν στην επιχείρηση της εντολέως μας ως ηλεκτρολόγος μηχανικός. Μετά τη λήξη του ωραρίου του και (σύμφωνα με τους ισχυρισμούς του) κατά την επιστροφή του στην οικία του, οδηγώντας τη δίκυκλη μοτοσικλέτα του, ενεπλάκη σε τροχαίο ατύχημα. Με την αγωγή του, ισχυρίστηκε ότι το εν λόγω τροχαίο συνιστούσε εργατικό ατύχημα, αιτούμενος την αποκατάσταση της περιουσιακής του ζημίας και την επιδίκαση χρηματικής ικανοποίησης για την ηθική βλάβη που υπέστη. Ειδικότερα, για να στοιχειοθετήσει «υπαιτιότητα» της εταιρείας για το ατύχημα, υποστήριξε ότι η εντολέας μας παρέλειψε να του παράσχει εκπαίδευση οδικής ασφάλειας, δεν του υπέδειξε ασφαλείς διαδρομές, δεν του χορήγησε μέσα ατομικής προστασίας (όπως κράνος για την ιδιωτική του μετακίνηση) και δεν του διέθεσε εναλλακτικό μέσο μεταφοράς.

Η νομική μας επιχειρηματολογία και η κρίση του Δικαστηρίου: Από την πλευρά μας, αντικρούσαμε πλήρως τη νομική και ουσιαστική βάση της αγωγής. Το Δικαστήριο έκανε δεκτούς τους ισχυρισμούς μας και απέρριψε στο σύνολό τους τα αιτήματα του ενάγοντος. Ειδικότερα:

-Ως προς την περιουσιακή ζημία: Το Δικαστήριο απέρριψε ως μη νόμιμα τα αιτήματα για ιατρικές δαπάνες και μισθολογικές διαφορές (751,54 ευρώ και 8.087,35 ευρώ αντίστοιχα). Σύμφωνα με την κρίση του Δικαστηρίου, εφόσον ο εργαζόμενος υπάγεται στην ασφάλιση του ΙΚΑ (ΕΦΚΑ), ο εργοδότης απαλλάσσεται από κάθε υποχρέωση για αποζημίωση, παρά μόνο εάν το ατύχημα οφείλεται σε δόλο, κάτι που ουδέποτε επικαλέστηκε ο ενάγων.

-Ως προς το αίτημα χρηματικής ικανοποίησης λόγω ηθικής βλάβης: Το σχετικό κονδύλιο απερρίφθη στο σύνολό του ως μη νόμιμο. Όπως παγίως γίνεται δεκτό από τη νομολογία των δικαστηρίων, θεμελιώδης προϋπόθεση για την επιδίκαση ηθικής βλάβης επί εργατικού ατυχήματος είναι η συνδρομή υπαιτιότητας (αμέλειας ή δόλου) του εργοδότη ή των προστηθέντων αυτού, (άρθρα 914 και 932 ΑΚ σε συνδυασμό με το άρθρο 16 παρ. 1 του ν. 551/1915). Εν προκειμένω, το Δικαστήριο, αποδεχόμενο πλήρως τους νομικούς ισχυρισμούς μας, έκρινε ότι τα εκτιθέμενα πραγματικά περιστατικά, ακόμα και αν ανταποκρίνονταν στην πραγματικότητα, δεν στοιχειοθετούν αδικοπρακτική ευθύνη, καθόσον οι αποδιδόμενες στην εργοδότρια εταιρεία παραλείψεις δεν συνιστούν παράβαση συγκεκριμένης νομικής υποχρέωσης ούτε υπάγονται στο πεδίο της εργοδοτικής υποχρέωσης πρόνοιας και προστασίας. Όπως ρητώς διαλαμβάνεται στο σκεπτικό της απόφασης, η υποχρέωση πρόνοιας συναρτάται αποκλειστικά με τις συνθήκες παροχής της εξαρτημένης εργασίας και δεν εξικνείται μέχρι της ανάληψης των γενικότερων κινδύνων της οδικής κυκλοφορίας, στους οποίους εκτίθεται αυτοβούλως ο εργαζόμενος κατά την ιδιωτική του μετακίνηση και εκτός του νομίμου ωραρίου του.

Η εν λόγω απόφαση του Πρωτοδικείου Αθηνών αποτελεί ένα σημαντικό νομολογιακό προηγούμενο, καθώς προστατεύει τις επιχειρήσεις έναντι καταχρηστικών αξιώσεων. Διευκρινίζει κατά τρόπο σαφή ότι η εργοδοτική υποχρέωση πρόνοιας δεν εκτείνεται άνευ ετέρου σε ζημιογόνα γεγονότα κείμενα εκτός της σφαίρας εποπτείας και ελέγχου της επιχείρησης, όπως είναι η οδική συμπεριφορά του μισθωτού κατά την ιδιωτική του μετακίνηση με ίδιον μέσο και εκτός του νομίμου ωραρίου.